Steeds meer Zwolse jongeren worstelen met smartphonegebruik: 13% loopt risico op probleemgedrag
Zwolle – Het smartphone- en socialmediagebruik onder Zwolse jongeren groeit uit tot een serieus aandachtspunt. Volgens de nieuwste cijfers loopt inmiddels 13 procent van de jongeren in Zwolle risico op problematisch gebruik van sociale media. Dat aandeel is de afgelopen jaren duidelijk gestegen.
Dat blijkt uit antwoorden van het college van burgemeester en wethouders op vragen van de fracties van ChristenUnie en D66 over verantwoord smartphone- en socialmediagebruik onder kinderen en jongeren.
Steeds meer zorgen
Uit gegevens van de GGD blijkt dat het percentage jongeren dat risico loopt op problematisch socialmediagebruik in Zwolle steg van 7 procent in 2019 naar 9 procent in 2021 en 13 procent in 2023. Ook meldt 8 procent van de jongeren dat zij de afgelopen drie maanden online zijn gepest. Daarnaast loopt 3 procent risico op problematisch gamen.
Volgens het college bestaan er zowel positieve als negatieve effecten van smartphonegebruik. Zo zien jongerenwerkers dat jongeren soms urenlang blijven scrollen wanneer ze zich moe of somber voelen, wat de vermoeidheid juist vergroot. Ook spelen groepschats en sociale media regelmatig een rol bij online pesten of het verspreiden van filmpjes van ruzies.
Tegelijkertijd helpen smartphones jongeren ook om contact te houden met vrienden en nieuwe sociale contacten op te bouwen, bijvoorbeeld voor jongeren die dat offline lastiger vinden.
Gemeente ziet vooral rol voor ouders
Hoewel de discussie over strengere regels voor sociale media – zoals een mogelijke leeftijdsgrens – landelijk steeds vaker wordt gevoerd, ziet de gemeente vooral een ondersteunende rol voor zichzelf.
Volgens het college ligt de primaire verantwoordelijkheid bij ouders, terwijl de gemeente zich richt op ondersteuning en preventie.
Daarom worden onder meer ouderbijeenkomsten georganiseerd over online risico’s en zijn er cursussen voor ouders waarvan kinderen moeilijk zonder scherm kunnen. Ook werkt de gemeente samen met scholen, politie en jeugdwerkers om ouders te helpen afspraken te maken over smartphonegebruik.
Mediawijsheid op school
Op scholen wordt ondertussen al gewerkt aan digitale weerbaarheid. Zo geven programma’s als THINK op school lessen over onderwerpen als social media, sexting, online gedrag en de invloed van algoritmes. Ook verzorgt Tactus voorlichtingen over socialmedia- en gameverslaving.
Daarnaast hanteert het jongerenwerk tijdens activiteiten vaak een telefoonverbod, om jongeren bewust te maken van hun smartphonegebruik.
Nieuwe plannen mogelijk vanaf 2027
De gemeente onderzoekt samen met scholen, ouders en organisaties of extra ondersteuning nodig is rond smartphonegebruik. Als daar behoefte aan blijkt, kan dat worden meegenomen in het nieuwe jeugd- en onderwijsbeleid dat vanaf 2027 wordt ontwikkeld.
Ondertussen laten jongeren zelf ook horen dat ze moeite hebben met hun telefoongebruik. Tijdens een door jongeren georganiseerde “offline-dag” in 2025 gingen deelnemers een dag zonder smartphone op pad. Sommigen gaven daarna aan bewust minder op hun telefoon te willen zitten.
