Columns

Rots in de Branding

column Hanneke Poelmans

Zwolle – Eén keer per maand verblijdt Hanneke Poelmans ons met een column over datgene wat haar bezighoudt. En dit keer verbaasde ze zich over het toch wel erg lage aantal sollicitanten op de post van eerste burgervader of moeder van Zwolle.

Rots in de branding

Het kan nog. De kans is klein, maar je weet maar nooit. Ik moet bekennen dat ik aardig teleurgesteld was toen ik het hoorde. Maar goed, het is de werkelijkheid. In alle vrijheid is dit de uitkomst. We zullen er mee moeten leren leven. Slechts twee vrouwen solliciteerden op de vacature van nieuwe burgemeester van Zwolle. Twee! In totaal solliciteerden dertien personen, waarvan dus elf van het mannelijk geslacht, en, ik herhaal nog maar eens: Slechts. Twee. Vrouwen. Hesjtek flabbergasted.

Daar zitten we dan, met onze goodwill, onze inspanningen en ons geloof in de hedendaagse maakbare samenleving vol womanpower. Tja. Ik schaam me eerlijk gezegd wel een beetje voor mijn seksegenoten. Waarom heb ik dan zelf niet gesolliciteerd? Tja…verdomd! Geen excuus.

Maar goed. Het kan dus nog, in theorie. De nieuwe burgemeester van Zwolle kan nog steeds een vrouw worden. Jawel. Net zoals je met een oudjaarslot kans maakt op miljoenen, zo kan ook 1 van die 2 vrouwen thé woman for the job, pardon het ámbt, zijn. Ja, toch?

Het zou in elk geval goed zijn, want in heel Nederland is slechts 35 procent van de burgemeesters vrouw. En ook wethouders en raadsleden scoren met een derde van het totaal niet bijster hoog. In Overijssel hebben maar 6 van de 25 gemeenten een vrouw aan het roer.

Maar waarom solliciteerden er in Zwolle slechts twee vrouwen? Waarom solliciteerden er überhaupt zo weinig kandidaten? Dalfsen trok er destijds 46, Deventer 30, somde De Stentor verbaasd op. En Zwolle dus maar 13. En ze hadden er nog wel zo hun best voor gedaan, die lieverds. Een hele hippe, digitale, niet helemaal waterdichte (maar goed, het was tenminste íets) procedure waarbij Zwollenaren hun wensen voor de nieuwe bestuurder kenbaar konden maken.
Massaal kozen we voor een vrouw als onze favoriete eerste burger. Ruim vijf en een half duizend inwoners vulden de vragenlijst in, sommige misschien tien keer vanaf een andere pc, maar goed, betrokken waren we! Hoera!
Ook raadsleden lieten weten dolgraag een vrouw te zien als burgemeester, na het 19-jarige tijdperk Meijer. “Al haar voorgangers waren man”, zo liep raadslid Youcef Ben Ali van de PvdA vooruit op het voor hem vanzelfsprekende feit dat de nieuwe burgemeester een vrouw zal worden.

Uit de online vragenlijst naar het profiel van de nieuwe burgemeester kwam naar voren dat we vooral een burgemeester willen die draagvlak creëert, wijs en bedachtzaam te werk gaat en vooruitstrevend is. Hij of zij moet vooral betrokken zijn en dichtbij de inwoners staan en benaderbaar zijn.

Zouden al die eisen de kandidaten soms afgeschrikt hebben? Willen de meeste wannabe-burgemeesters stiekem eigenlijk het liefste afstandelijk en technocratisch zijn, met een sigaar in een Chesterfieldbank achteroverleunen terwijl ze hun secretaresse in mantelpakje een lange brief dicteren, en vrezen ze gele hesjes-taferelen en woedende volksmenigtes bij het niet voldoen aan de wil van het volk? Of solliciteerden er slechts elf mannen, omdat alle andere mannen al bij voorbaat dachten kansloos te zijn door zo’n grote voorkeur voor een vrouw te hebben geproefd? Of zouden vrouwen massaal niet gesolliciteerd hebben, omdat zij dachten dat er al genoeg andere vrouwen zouden solliciteren?

Het is ook nooit goed.

Net zoals bij de afgelopen verkiezingen. 63 procent van de mannen bracht zijn stem uit voor de provincie, en slechts 50 procent van de vrouwen ging naar de stembus. “Er is niet zoiets als een glazen stemhokje toch? Hier is echt geen excuus voor”, Twitterde raadslid Leander Broere uit Dalfsen. Tja. Pijnlijk. Want waarom kwamen ze niet?

Wat de redenen ook zijn, feit is dat we er nog lang niet zijn. Ook al hebben vrouwen op papier precies evenveel kansen als mannen, toch blijkt de praktijk keer op keer weerbarstiger. Is het echt onwil, of heeft het te maken met structuren, patronen en gewoontes? Feit is dat je vrouwen op andere manieren aan moet spreken, wil je ze bijvoorbeeld op de kieslijst voor een politieke partij krijgen. Waar een man na één keer vragen instemt, heeft een vrouw twee pogingen nodig. Je moet het maar net weten. En dúrven, in deze #metoo-tijden waarbij we juist leren dat wanneer een vrouw nee zegt, ze ook nee bedoelt. Eh, nou, nee, niet altijd dus. Zucht. Moeilijk hoor! Vrouwen hebben vaak net een extra zetje in de rug nodig. Waar een man al solliciteert wanneer hij aan 7 van de 10 eisen voldoet, wil een vrouw er aan minstens 9, liefst alle 10 voldoen. Vrouwen zijn strenger voor zichzelf, voorzichtiger en bescheidener, blijkt uit onderzoek. En voor een burgemeestersfunctie heb je bestuurlijke ervaring nodig, gaf hoogleraar bestuurskunde Michiel de Vries van de Radboud Universiteit aan in De Stentor. “En in de Tweede Kamer of kleinere gemeenten is het aantal mannen en vrouwen nog steeds niet gelijk verdeeld.”
Ook zijn we over het algemeen eerder geneigd om mensen aan te nemen die op ons lijken, dus is het raadzaam om selectiecommissies ook diverser te maken, zowel als het gaat om gender als om bijvoorbeeld culturele achtergrond.

Maar ja, hoe doe je dat bij het solliciteren op een burgemeestersvacature? Dat zullen die vrouwen toch echt zelf moeten doen. En met die diverse representatie zat het in Zwolle wel goed: met Gerdien Rots als voorzitter van de vertrouwenscommissie. Zou zij zelf ook mogen solliciteren? Wat zeggen de statuten daarover? Haar achternaam heeft ze in elk geval mee. Rots in de Branding. Perfecte naam voor een burgermoeder. Gerdien, verlos ons!

Over achternamen gesproken: misschien dat de andere mogelijke burgemeester, René de Heer, zijn achternaam even kan wijzigen. Met de huidige aandacht voor gender hoeft dat helemaal niet zo’n probleem meer te zijn. René de Vrouw, kan prima toch? Zodat de burgemeester tóch nog een Vrouw is, met een hoofdletter nog wel.

Komt het toch nog allemaal goed.

 

Meer bekijken
CRAFT Benelux Sportswear
Back to top button