Een verdieping per week: zo schoot deze flat ineens uit de grond in Zwolle
Zwolle – Het ging ineens razendsnel. Wie de afgelopen maanden regelmatig over de IJsselallee reed, zag op de oude Hanzebadlocatie bijna iedere week een stukje flat bijkomen. Soms zelfs een complete verdieping. Inmiddels staat De Ooftmenger 42 meter boven Zwolle. Hoe krijg je zo’n kolos in zo’n korte tijd uit de grond? „Eigenlijk is het een beetje een legodoos.”
Woensdag werd het hoogste punt van de nieuwe flat gevierd. Nog geen jaar geleden gingen hier de eerste palen de grond in. Daarna leek het aanvankelijk allemaal niet zo hard te gaan.
Tot de flat ineens omhoog schoot.
Ondertussen draaide de fabriek
Terwijl bouwvakkers in Zwolle nog met de fundering bezig waren, werd een flink deel van de rest van het gebouw ergens anders al gemaakt.
„We waren in de fabriek al bezig met het produceren van al die gevelelementen en vloerelementen”, vertelt Hein Stooker, directeur Projectontwikkeling bij Trebbe, aan RTV Focus Zwolle.
Pas toen de fundering klaar was, werd zichtbaar hoe snel het kon gaan. De grote prefab onderdelen kwamen per vrachtwagen naar Zwolle en werden op de bouwplaats aan elkaar gezet.
„En in no-time hebben we het gebouwd”, aldus Stooker.
Op sommige momenten kwam er ongeveer één verdieping per week bij. Bovenin lag het tempo zelfs nog hoger. „Het laatste stuk ging nog sneller. Het gebouw snoert iets terug. Die verdiepingen zijn kleiner, dus dat ging nog sneller.”
De Ooftmenger schoot de afgelopen maanden razendsnel omhoog op de voormalige Hanzebadlocatie. © RTV Focus Zwolle
Een enorme legodoos
Het geheim zit in prefab bouwen. Grote onderdelen worden niet meer helemaal op de bouwplaats gemaakt, maar onder gecontroleerde omstandigheden in een fabriek.
Daarna begint in Zwolle vooral het grote assembleren.
„Je maakt wat in de fabriek. En het is eigenlijk een beetje een legodoosje wat je hier op de bouwplaats kunt zetten”, zegt Stooker.
Dat verandert de bouwplaats behoorlijk. „Je hebt nu geen metselaars op de bouwplaats. Die zitten allemaal in de fabriek. Tenminste, de robots dan.”
Timmermannen, installateurs en andere vakmensen blijven uiteraard nodig. Maar volgens Stooker draait het op de bouwplaats steeds meer om één ander vak: logistiek.
„Het is assembleren op de bouwplaats.”
Grote delen van de gevel en vloeren kwamen kant-en-klaar naar de bouwplaats in Zwolle. © RTV Focus Zwolle
Niet goedkoper, wel sneller
Is zo bouwen dan vooral een truc om geld te besparen? Niet per se, zegt Stooker.
„Het is niet per se goedkoper. Maar het is wel de nieuwe techniek voor de toekomst.”
De winst zit onder meer in snelheid en efficiëntie. Terwijl in Zwolle de fundering wordt gemaakt, kan de fabriek gewoon doorproduceren. Ook regen, kou of vorst hebben daar veel minder invloed.
„Als het vriest, dan maakt dat niet uit”, legt Stooker uit. Bij het monteren op locatie hoeft bovendien niet meer te worden gewacht op bijvoorbeeld nat beton dat onder slechte weersomstandigheden moet uitharden.
Ook het tekort aan vakmensen speelt mee. Een deel van het werk kan in de fabriek veel efficiënter worden uitgevoerd.
Bouwvakkers aan het werk bij De Ooftmenger. Het werk op de bouwplaats verschuift steeds meer richting montage en logistiek. © RTV Focus Zwolle
Maar het ziet er niet prefab uit
En daar zit misschien wel het opvallendste aan De Ooftmenger. Wie naar de bakstenen gevel kijkt, zou niet snel denken dat grote stukken uit een fabriek komen.
Dat was vroeger wel anders.
„In het verleden zag je bij prefab vaak heel duidelijk: dit is echt een prefabgebouw”, zegt Stooker. „Maar hier is niet direct af te lezen dat het prefab gemaakt is.”
Zelfs ingewikkeldere patronen in het metselwerk kunnen tegenwoordig al in de fabriek worden gemaakt. De architect ging daarvoor zelf naar de producent om te kijken wat binnen het systeem mogelijk was.
Volgens Stooker kan het gebouw daardoor ogen alsof het op de traditionele manier is gemetseld.
Prefab? Aan de bakstenen buitenkant van De Ooftmenger is dat nauwelijks te zien. © RTV Focus Zwolle
Straks wonen hier 86 huishoudens
Achter die gevel komen 86 sociale huurappartementen van woningcorporaties SWZ en Openbaar Belang. De eerste bewoners moeten in het eerste kwartaal van 2027 de sleutel krijgen.
Wethouder Gerdien Rots vertelde woensdag tijdens de viering dat ze zelf regelmatig langs de bouwplaats komt. Ze woont in de omgeving en loopt er met haar hond.
Ook haar viel het tempo op.
„Het is heel leuk om hem te zien groeien. En dat ging zeker in de afgelopen maanden voor het zomerreces heel snel.”
Voor Rots is vooral belangrijk wat er achter die muren gaat gebeuren. Ze wees tijdens haar toespraak op woningzoekenden die nu bijvoorbeeld nog bij hun ouders wonen of noodgedwongen ergens anders wachten.
„Dat die dan straks hier hun leven verder kunnen vormgeven.”
Wethouder Gerdien Rots tijdens de viering van het hoogste punt. © RTV Focus Zwolle
En dit is pas het begin
De 42 meter hoge Ooftmenger blijft niet lang alleen staan. Het is het eerste woongebouw van Het Gildenhof, dat uiteindelijk circa 280 woningen moet tellen.
Er komen vijf appartementengebouwen en meerdere grondgebonden woningen. Behalve sociale huur komen er andere huurwoningen en koopwoningen. Ook staat een halfverdiepte parkeergarage op de planning.
Het hele Gildenhof moet in fases tot ongeveer 2031 worden gebouwd.
En zelfs dat is maar een deel van wat hier moet gebeuren. Volgens Rots moeten in de gehele Spoorzone de komende jaren zo’n 3.000 tot 4.000 woningen verrijzen.
„En dit is het eerste gebouw”, zei ze woensdag.
Foto – © RTV Focus Zwolle
En waarom heet hij eigenlijk De Ooftmenger?
Dan nog de naam. Want vraag een Zwollenaar wat een ooftmenger is en de kans is groot dat het even stil blijft.
De plek zelf roept bij veel Zwollenaren waarschijnlijk een bekendere naam op: het Hanzebad. Generaties Zwollenaren kregen hier zwemles of gingen er een middag zwemmen. Waarom dan geen naam die daarnaar verwijst?
Die vraag zorgde woensdag op de bouwplaats meteen voor alternatieven. De Golfslag misschien? De Glijbaan? Of, iets minder romantisch: het Badhokje?
Maar nee. Voor Het Gildenhof is bewust veel verder teruggegaan in de geschiedenis, legt Anne-Marie Mosterman, gebiedsontwikkelaar Spoorzone Zwolle bij de gemeente Zwolle uit. De namen van de gebouwen zijn geïnspireerd op oude Zwolse gilden en ambachten. Een ooftmenger hield zich bezig met de handel in fruit.
„Ze zijn dieper gegaan in de tijd dan het zwembad”, zegt Mosterman.
Een bewuste keuze tégen een verwijzing naar het Hanzebad was het volgens de betrokkenen niet. De oude Zwolse gilden werden simpelweg het uitgangspunt voor het hele gebied.
En dus staat op de plek waar duizenden Zwollenaren ooit zwommen straks geen De Golfslag of De Glijbaan, maar De Ooftmenger.
Wanneer komen de woningen op Woningzoeker?
Wie na het zien van de flat denkt: daar wil ik wel wonen, moet nog even geduld hebben. De 86 appartementen worden sociale huurwoningen van SWZ en Openbaar Belang en zullen via Woningzoeker worden aangeboden.
Tijdens de bijeenkomst werd aangegeven dat de verhuur waarschijnlijk vanaf november van start gaat. Dat moment ligt nog niet definitief vast. De corporaties willen de woningen niet te vroeg aanbieden, omdat toekomstige huurders anders maanden moeten wachten voordat ze daadwerkelijk kunnen verhuizen.
„Dat is meestal drie maanden van tevoren”, werd door Hetty Bruins van Openbaar Belang uitgelegd. Eerst moet duidelijk genoeg zijn wanneer de woningen daadwerkelijk klaar zijn en aangesloten kunnen worden.
De appartementen verschillen in grootte. Er zijn onder meer studio’s van ongeveer 35 vierkante meter. Voor andere appartementen werden tijdens het gesprek oppervlaktes van grofweg 50 tot 70 vierkante meter genoemd, maar daarbij werd direct aangegeven dat de exacte maten per woningtype verschillen.
De officiële planning is dat De Ooftmenger in het eerste kwartaal van 2027 wordt opgeleverd. Tijdens de bijeenkomst werd februari als richtpunt genoemd. De definitieve opleverdatum hangt af van het verdere verloop van de bouw.
