Onno maakte van klimmen zijn beroep in Zwolle, 30 jaar later wordt hij geridderd
Zwolle – Ooit was klimmen in Nederland nog iets voor een kleine groep enthousiastelingen. Onno Kuiper droomde ondertussen van een eigen klimhal. Zondag, precies dertig jaar nadat die droom in Zwolle werkelijkheid werd, kwam alles samen. Hij droeg Yosemite over aan een nieuwe eigenaar én kreeg onverwacht een koninklijke onderscheiding opgespeld.
Burgemeester Peter Snijders had de verrassing tot het laatst bewaard. Tijdens het jubileumfeest van Yosemite Klim- en Outdoorcentrum aan de Van der Heydenstraat richtte hij zich ineens rechtstreeks tot Kuiper.
„Jij bent de man die Zwolle en eigenlijk Nederland al aan het klimmen heeft gebracht”, zei Snijders.
Even later mocht Kuiper naar voren komen. Namens de koning werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau vanwege zijn bijzondere, innovatieve en maatschappelijke verdiensten voor de klim- en bergsport in Nederland.
Begonnen met één droom
De klimsport kreeg Kuiper al op zijn vijftiende in zijn greep. Hij werd lid van de Koninklijke Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging en zette zich later als vrijwilliger in voor de sport.
Toen hij in Zwolle woonde, ontstond een veel groter plan: hij wilde van klimmen zijn beroep maken.
In 1995 begon Kuiper die droom serieus uit te werken. Hij verzamelde informatie, maakte plannen en wilde in Zwolle een van de grootste klimcentra van Nederland bouwen.
Dat ging niet zonder slag of stoot. De komst van het klimcentrum riep de nodige vragen op, maar Kuiper gaf niet op.
„Dat doen klimmers volgens mij nooit”, zei burgemeester Peter Snijders daar zondag met een glimlach over. Met doorzettingsvermogen en een flinke dosis lef wist Kuiper uiteindelijk sportverenigingen, ondernemers, politiek en gemeente achter zijn plan te krijgen.
Precies dertig jaar
Op 30 augustus 1996 gingen de deuren van Yosemite open. Toenmalig burgemeester Jan Franssen was bij de opening aanwezig.
Precies dertig jaar later stond opnieuw een burgemeester van Zwolle in de klimhal.
In die drie decennia groeide Yosemite uit tot een van de grotere klimcentra van Nederland. Het werd bovendien een erkend opleidingscentrum van de NKBV, waar niet alleen recreatieve klimmers maar ook instructeurs worden opgeleid.
De sport zelf veranderde ondertussen net zo hard. Waar klimmen ooit een niche was, is het inmiddels bij een veel groter publiek bekend.
Een klimwand op Lowlands
Kuiper bleef daarbij niet binnen de muren van zijn eigen hal.
Al in 1995 zette hij een bescheiden klimwand neer op de derde editie van Lowlands. Zoiets was op een festival destijds nog nieuw.
Het bleek een succes. Volgens Snijders stonden er lange rijen voor de wand. In de jaren daarna werden de constructies groter en ambitieuzer.
Kuiper bedacht meer projecten waarbij avontuur en buitensport centraal stonden. Niet alleen om mensen te laten klimmen, maar vooral ook om onbekenden bij elkaar te brengen.
De burgemeester typeerde hem zondag als een pionier die steeds opnieuw kansen zag: als iets nog niet bestond, was dat voor Kuiper geen reden om het niet te proberen.
Ook plek voor jongeren die het moeilijker hebben
Zijn koninklijke onderscheiding heeft dan ook niet alleen met klimprestaties te maken.
Kuiper zocht in Zwolle nadrukkelijk de samenwerking met scholen en het vervolgonderwijs. Jongeren kwamen naar Yosemite voor clinics en stages.
Ook creëerde hij plekken voor jongeren voor wie werk of stage niet vanzelfsprekend is. In samenwerking met onder meer welzijnsorganisatie Het Werkt Sociaal (red. voorheen Travers Welzijn) konden kinderen en jongeren met een afstand tot sport of de arbeidsmarkt kennismaken met klimmen.
Voor sommigen werd dat volgens de burgemeester een eerste positieve ervaring met sport. Voor anderen groeide het uit tot een opstap naar werk of verdere persoonlijke ontwikkeling.
„Iedereen moet mee kunnen doen”, vatte Snijders de houding van Kuiper samen.
Vraag tussen neus en lippen door
Juist op de dag van het jubileum gebeurde er nóg iets belangrijks. Kuiper droeg het bedrijf officieel over aan Jasper, die Yosemite de afgelopen jaren al steeds beter leerde kennen.
Jasper kende Yosemite toen al jaren. In 2010 kwam hij er voor het eerst als klant om te klimmen en later volgde hij er een opleiding tot kliminstructeur.
In november 2023 stond hij tijdens een instructie even wat materiaal te halen. Hij liep richting de receptie, waar Kuiper hem bijna tussen neus en lippen door een vraag stelde die zijn toekomst zou veranderen.
„Onno keek me aan en zei: ‘Wil je Yosemite eigenlijk niet overnemen?’”
Jasper moest even schakelen. „Wat? Interessant gesprek dit”, blikte hij zondag terug.
Wat begon als een onverwachte vraag, groeide daarna uit tot een serieus overnameplan. In juni 2024 ging Jasper bij Yosemite aan de slag met één belangrijk doel: het klimcentrum verder brengen.
‘Dat is Yosemite’
Die gemeenschap wil de nieuwe eigenaar niet kwijt.
„De sfeer waarin iemand die al dertig jaar klimt gewoon een praatje maakt met iemand die hier vorige maand zijn eerste klimmeters heeft gemaakt”, zei hij tijdens de overdracht. „Waar mensen elkaar kennen. Elkaar helpen. Samen klimmen, samen buiten op pad gaan en waar je je welkom voelt. Dat is Yosemite.”
De komende jaren wil hij de binnen- en buitensport nog sterker met elkaar verbinden. Niet alleen klimmen in de hal, maar ook rotsklimmen, bergen, expedities en andere outdooractiviteiten.
Zijn ambitie: dat Yosemite over dertig jaar nog steeds een plek is waar mensen komen om te klimmen, nieuwe mensen ontmoeten en waar avonturen beginnen.
Voor Kuiper eindigde zijn laatste dag als eigenaar ondertussen met een onderscheiding op zijn borst.
Na vijftig jaar klimsport en dertig jaar Yosemite mag hij zich voortaan Ridder in de Orde van Oranje-Nassau noemen.
