Medische drone blijft boven Zwolle vliegen: bij file twee keer zo snel als over de weg

Zwolle – Hij vliegt inmiddels honderden keren boven de regio en voorlopig verdwijnt hij niet. De medische drone tussen Isala Meppel en Isala Zwolle krijgt na ruim 800 testvluchten groen licht voor een langer verblijf in de lucht. De proef wordt verlengd tot medio 2027. Gemiddeld maakt de drone inmiddels zo’n 25 vluchten per week. Bij file heeft hij een groot voordeel: dan kan vervoer door de lucht volgens de ANWB twee keer zo snel zijn als over de weg.

Isala in Zwolle. Tussen deze ziekenhuislocatie en Isala Meppel vliegt de medische drone gemiddeld zo’n 25 keer per week. Foto: RTV Focus Zwolle

Wat in september 2025 begon als een proef voor één jaar, krijgt daarmee een flink vervolg. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ANWB, Isala, KPN en Luchtverkeersleiding Nederland willen de route tussen Zwolle en Meppel gebruiken om uiteindelijk de weg vrij te maken voor medisch dronevervoer in heel Nederland.

En er wordt inmiddels behoorlijk wat afgevlogen.

25 keer per week de lucht in

„Gemiddeld vliegt de medische drone zo’n 25 keer in de week, verspreid over 2 à 3 vliegdagen”, laat de ANWB desgevraagd aan RTV Focus weten.

De drone volgt een vaste route van 22 kilometer tussen beide Isala-locaties. Een enkele vlucht duurt gemiddeld 14 minuten.

Over de weg kost dezelfde rit volgens de ANWB ongeveer 20 minuten, tenminste als het verkeer meezit. Zodra auto’s vastlopen, wordt het verschil groter. „Als er file staat is het met de medische drone 2x zo snel via de lucht”, aldus de ANWB.

Aan boord gingen het afgelopen jaar onder meer paracetamol, gekoelde medicijnen en bloedmonsters.

Bloed blijkt tegen vlucht bestand

Vooral dat laatste is een belangrijke stap. Een half jaar geleden stond het vervoer van bloedmonsters nog op het programma voor een volgende testfase. Inmiddels zijn de eerste resultaten binnen.

Die zijn positief. Volgens de betrokken partijen heeft vervoer door de lucht in de basis geen relevante invloed op de kwaliteit van het onderzochte bloed. Ook bij de onderzochte geneesmiddelen werden geen relevante gevolgen voor de kwaliteit gevonden.

Daarmee is een belangrijke vraag uit het eerste testjaar beantwoord: medische spullen kunnen een dronevlucht doorstaan zonder dat de kwaliteit daardoor aantoonbaar achteruitgaat.

Maar daarmee zijn lang niet alle vragen opgelost.

En wat kost zo’n vlucht eigenlijk?

Want 14 minuten door de lucht tegenover ongeveer 20 minuten over een filevrije weg klinkt aantrekkelijk, maar wat kost zo’n dronevlucht? En wordt een drone uiteindelijk goedkoper dan een busje, auto of motorkoerier?

We legden die vragen voor aan de ANWB. Ook vroegen we in welke concrete medische situaties die tijdwinst daadwerkelijk verschil maakt voor een patiënt of ziekenhuis.

Daar kan de organisatie op dit moment nog geen concreet antwoord op geven. „Wij zitten nog in een proefperiode dus het is te voorbarig om op onderstaande vragen een gedegen antwoord te geven”, laat de ANWB weten.

Juist daarvoor is dus meer onderzoek nodig. De proef wordt niet alleen gebruikt om te kijken óf de drone kan vliegen, maar ook hoe medisch dronevervoer uiteindelijk in de dagelijkse zorg kan worden ingepast.

Harde wind gooit roet in het eten

Probleemloos verloopt dat nog niet altijd. De drones waren gedurende het eerste testjaar volgens de betrokken organisaties 92 tot 95 procent van de tijd operationeel inzetbaar.

Vooral harde wind is een spelbreker. Op sommige dagen moesten vluchten daardoor worden uitgesteld of helemaal geschrapt.

Opvallend genoeg bleek kou een veel kleiner probleem. Tijdens eerdere tests vloog de drone zelfs bij 9 graden onder nul, zonder dat de drone of de medische lading daar merkbaar onder leed.

Tussen traumaheli’s en ander vliegverkeer

De medische drone tijdens een testvlucht tussen Zwolle en Meppel. Foto: ANWB Medical Drones

De grootste uitdaging zit ondertussen misschien wel boven onze hoofden. De drone vliegt buiten het zicht van de piloot. Zulke vluchten worden Beyond Visual Line of Sight (BVLOS) genoemd.

Maar het luchtruim boven de regio is niet exclusief voor de medische drone. Ook trauma- en politiehelikopters, Defensie, recreatieve luchtvaart en andere drones kunnen er vliegen.

Daarom wordt op de route onder meer getest met elektronische zichtbaarheid, detectiesystemen, transponders en radarintegratie. Via KPN Drone Connect maken de drones bovendien gebruik van het 4G- en 5G-netwerk.

Zwolle en Meppel blijven proeftuin

En dus blijft de drone voorlopig een bekend gezicht tussen beide steden. De proef wordt verlengd tot medio 2027.

In die extra periode worden meer vormen van laboratoriumdiagnostiek, verschillende patiëntgroepen en andere farmaceutische producten onderzocht.

Uiteindelijk moet de kennis die tussen Zwolle en Meppel wordt opgedaan veel verder reiken dan Overijssel en Drenthe. De betrokken partijen willen de ervaringen gebruiken voor toekomstige dronecorridors en uiteindelijk een landelijk medisch dronenetwerk.

Of dat netwerk straks ook goedkoper is dan vervoer over de weg en wanneer patiënten er in de dagelijkse praktijk echt voordeel van hebben, moet de verlengde proef nog uitwijzen.