Hanneke Poelmans – Vrijheid van onderwijs

Zwolle – Eén keer per maand verblijdt Hanneke Poelmans ons met een column over datgene wat haar bezighoudt. Deze keer gaat het over de vrijheid van onderwijs. Hanneke vroeg zich af voor wie die vrijheid eigenlijk bedoeld is, voor de ouders of voor de kinderen die dat onderwijs krijgen. Maar voordat Hanneke haar nieuwe column voorlas, keken we eerst nog terug op de vorige. Die was nogal persoonlijk. En – ook voor Hanneke zelf verrassend – leverde dat een heleboel positieve reacties op. 

 

Vrijheid van onderwijs: voor wie?

Volgens de etiquette is het wijs om het in gezelschap niet te hebben over potentieel explosieve onderwerpen als religie, geld, seks en politiek. Op feestjes, op de werkvloer of tijdens een etentje met vrienden kunnen we dit soort thema’s maar beter schuwen. Daarom is Twitter zo’n verdorven plek, alle gal die wij directe Nederlanders hebben opgekropt, moeten we toch ergens kwijt, en daarom spuwen we het massaal de timelines in. Vrijheid van meningsuiting! Met zo’n nieuw massamedium als Twitter had Amy Groskamp-Ten Have in 1939 in haar Hoe hoort het eigenlijk nog geen rekening gehouden.  Dus: ‘als het er niet staat, zal het wel mogen’, denken we blijkbaar. Met totale wetteloosheid als resultaat. Of misschien is etiquette überhaupt een achterhaald begrip in onze horizontale neoliberale consumptiemaatschappij. Afijn.

Dat ik onlangs op een soort grote kringverjaardag aanwezig was, waar het alleen maar over dit soort thema’s ging, was dan ook linke soep. Maar, geloof het of niet: ik zat er geheel vrijwillig.
Het zat zo: ik had gereageerd op een oproep van de Onderwijsraad voor een rondetafel over de vrijheid van onderwijs. Ik zag de oproep via Twitter van een gemeenteraadslid van een zekere denominatie, en ik dacht: als dit vooral een christelijk feestje gaat worden, waarbij iedereen elkaar feliciteert met die fantastische vrijheid voor christelijke scholen, moet ik daarbij zijn voor een broodnodig tegengeluid!
Het bleek gelukkig op dat vlak niet nodig, want de avond bestond uit een bont gezelschap van ouders uit de wijde regio, die hun mening wilden geven over artikel 23 van de grondwet. Op een regenachtige avond in Wientjes, met een plak krentewegge in onze reeds aangespannen vuistjes, bereidden we ons voor om de degens te kruisen.
Het werd een wonderlijke avond. Het gehele palet aan mogelijke meningen over dit onderwerp was vertegenwoordigd. Een reformatorische vader uit Urk, een ex-vrije school-vader die z’n eigen schooltje was  begonnen, een moeder met traumatische ervaringen in het katholieke onderwijs van haar lichamelijk beperkte zoon, een oud-onderwijsinspecteur, een atheïstisch oud-raadslid, een PKN-moeder uit Nieuwleusen, enzovoorts. En allemaal maar wat blij met onze o zo heilige onderwijsvrijheid! Want de vrije school-vader en de reformatorische vader verdedigen beiden diezelfde vrijheid van onderwijs, terwijl ze hun eigen kind onder geen beding naar elkaars school zouden laten gaan. Zo werd het alsnog een feestje van mensen die hetzelfde wilden.
Zelf was ik aangeschoven met mijn eigen bagage. Moeder van een autistische zoon, die vanwege falend passend onderwijs op het (overigens geweldige) speciaal onderwijs is aangewezen. Van dit type (cluster 4) is het nog een geluk dat er een school in onze eigen woonplaats is, veel van de kinderen bij mijn zoon in de klas komen ’s ochtends met een taxibusje vanuit plaatsen als Deventer of Nieuwleusen. Niks geen vrijheid van keuze.
Maar dat is voor mij niet eens het belangrijkste. Want over welke vrijheid hebben we het eigenlijk, als we het over de vrijheid van onderwijs hebben? Volgens mij gaat het dan vooral om de vrijheid voor ouders om te kiezen. Terwijl de vrijheid van het kind in mijn ogen voorop moet staan. Vrijheid, dus gespaard zijn ván religieuze, antroposofische of andersoortige gekkigheid. Vrijheid om te leren over alle mogelijke overtuigingen, en daarnaast gewoon feitelijk, goed onderwijs. Dezelfde kansen voor iedereen.
Ik ben voor radicaal neutraal onderwijs. Ja, totale neutraliteit of objectiviteit bestaat niet. Maar onderwijs voor kinderen zónder liedjes over Jezus of schoolboeken waarin Allah homoseksualiteit verafschuwt of waarin meisjes plaatjes moeten zoeken van vrouwen die zich niet kuis genoeg kleden en dat op de meisjestoiletten moeten ophangen, dat kan wél. Openbaar onderwijs, voor iedereen.
Thuis is iedereen vrij zijn of haar eigen levensovertuiging op zijn kinderen over te brengen, en voor wie wil, is er de mogelijkheid om thuisonderwijs te geven. Maar laten we alsjeblieft het kínd vooropstellen in ons onderwijs, en niet de voorkeuren van de ouders. Laten we het kind de vrijheid gunnen om in aanraking te komen met zaken die hij anders thuis of op een bijzondere school nooit zou hebben gehoord. Om uiteindelijk, in volle overtuiging en met kennis van alle opties, zélf een keuze te maken.

Als je geloof zo krachtig is, vertrouw daar dan op, en laat je kind vrij.

 

Meer bekijken
CRAFT Benelux Sportswear
Back to top button