Zwolle – Op de afdeling Radiologie van Isala Zwolle is vandaag een filtertoilet officieel in gebruik genomen. Het toilet, ontwikkeld door watertechnologiebedrijf Zereau, filtert de contrastvloeistof uit de urine van een patiënt. Daarmee hebben ze weer een stap gezet om de zorg groener te maken.
Voorafgaand aan een CT-scan krijgen patiënten contrastvloeistof toegediend. Dit maakt de verschillende organen en weefsels beter zichtbaar op de scan. Peder Nygård, ziekenhuisapotheker: ‘Contrastvloeistof is niet schadelijk voor mensen. Het lichaam werkt dit goed weg via de urine. In het milieu blijven deze stoffen echter lang aanwezig voordat ze afbreken. De afbraakproducten kunnen juist wel schadelijk zijn. Daarom wil je voorkomen dat deze vloeistoffen in het riool, oppervlaktewater of drinkwaterbronnen terechtkomen.’
Oplossen bij de bron
Rioolwaterzuiveringsinstallaties van het waterschap kunnen contrastvloeistof niet uit het afvalwater halen. Het stroomt recht door alle zuiveringsstappen. ‘Contrastvloeistof is een middel dat alleen in ziekenhuizen wordt toegediend. Wij zijn dus de bron. Daarom zien wij het als een kans om dit bij het begin aan te pakken,’ vertelt Peder.
Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk patiënten na de CT-scan naar het contrastvloeistoftoilet gaan. Hier komen radiodiagnostisch laboranten zoals Daniëlle Schut in beeld. ‘Na onderzoek vragen we patiënten of ze wat langer willen blijven, zodat ze hun eerste toiletbezoek na de scan op het filtertoilet willen doen,’ vertelt ze.
Circulair systeem
Mattijs Maris van Zereau vertelt dat tijdens dit eerste toiletbezoek 20 tot 40% van de toegediende contrastvloeistof wordt opgevangen. ‘De urine gaat door een filter. Dit vangt de stoffen op en bindt dit, de schone urine gaat het riool in. Als het filter vol is, halen we hem leeg en gebruiken we hem opnieuw. De stoffen die we eruit hebben gehaald, worden verwerkt door een Duits bedrijf. Dat haalt het jodium eruit, dat hergebruikt wordt binnen de ICT-sector. Het is dus een heel circulair systeem.’
Op jaarbasis kunnen honderden kilo’s contrastvloeistof worden afgevangen dankzij het contrastvloeistoftoilet. Daniëlle: ‘We proberen te kijken hoe we het voor patiënten zo aantrekkelijk mogelijk kunnen maken om iets langer te blijven, zodat het toilet zoveel mogelijk wordt gebruikt.’
Verduurzamen zorgsector
Het duurt 12 tot 24 uur voordat het contrastvloeistof volledig uit het lichaam is verdwenen. ‘Dus een deel komt thuis in de riolering wanneer mensen thuis naar het toilet gaan,’ weet Peder. ‘We zouden kunnen overwegen om patiënten die in het ziekenhuis naar het toilet zijn gegaan, een paar plaszakken voor thuis mee te geven. Ook kijken we of we in de toekomst dit soort toiletten op andere afdelingen kunnen zetten, en in Meppel. We staan nog echt aan het begin hiermee.’
Isala heeft zich gecommitteerd aan de Green Deal Duurzame Zorg 3.0, een landelijke overeenkomst die gericht is op het verduurzamen van de Nederlandse zorgsector. Het filtertoilet is een stap naar groenere zorg. In Nederland hebben ook het Martini Ziekenhuis, het UMCG en het Raboud UMC dit filtertoilet. Mattijs hoopt dat meer partijen volgen. ‘We moeten het echt hebben van ziekenhuizen en farmaceuten die een stapje extra willen zetten en hierin willen investeren. Het is mooi en belangrijk dat Isala deze stap heeft gezet.’
