Zwolle kiest plek voor 300 vluchtelingen: containerwoningen komen bij Woonboulevard
UPDATE – ZWOLLE – De keuze is gemaakt. Het college wil ongeveer 300 bewoners van de opvang aan de Meeuwenlaan tijdelijk onderbrengen op Voorsterpoort, achter de Woonboulevard. Daar moet een complete tijdelijke woonomgeving met woonunits komen. Hessenpoort valt voorlopig af, maar blijft achter de hand. Uit nieuw openbaar geworden stukken blijkt ondertussen dat Voorsterpoort pas rond 1 juni 2027 klaar kan zijn. Daardoor ontstaat een gat van minimaal vier maanden en het COA heeft Zwolle inmiddels gevraagd de huidige opvang aan de Meeuwenlaan langer open te houden.
Dat blijkt uit het raadsvoorstel dat vrijdag samen met de onderliggende stukken openbaar is geworden. Het college kiest na maanden onderzoek voor Voorsterpoort als voorkeurslocatie. De gemeenteraad heeft nog het laatste woord.
Woonboulevard komt als beste uit de bus
Zwolle onderzocht de afgelopen maanden twee lege kavels: Voorsterpoort Woonboulevard en Hessenpoort 3. Beide terreinen zijn beoordeeld op zeven onderdelen: beschikbaarheid, betaalbaarheid, bereikbaarheid, bespreekbaarheid, beheersbaarheid, bruikbaarheid en buurt.
Alles afwegend komt Voorsterpoort volgens het college als meest passende locatie uit de bus. De plek ligt dichter bij onderwijs, winkels, openbaar vervoer en de bestaande sociale netwerken van bewoners van de Meeuwenlaan.
Hessenpoort scoort juist beter op beschikbaarheid, maar kent meer problemen met bereikbaarheid en leefbaarheid. Voorzieningen liggen verder weg, het openbaar vervoer is met name in het weekend beperkter en voor voetgangers en fietsers zouden extra verkeersmaatregelen nodig zijn.
Ook tijdens de participatie kwam dat verschil duidelijk naar voren. Hessenpoort werd daar door een deelnemer omschreven als ‘ver weg van alles’.
Hessenpoort verdwijnt niet helemaal uit beeld. Mocht tijdens de verdere voorbereiding blijken dat Voorsterpoort bijvoorbeeld door vergunningen, bodemproblemen, kosten of vertraging niet haalbaar is, dan blijft Hessenpoort beschikbaar als terugvaloptie.
Complete tijdelijke woonomgeving
Op de nu nog lege kavel moet meer komen dan alleen een rij woonunits. In het raadsvoorstel spreekt Zwolle over een complete tijdelijke woonomgeving voor ongeveer driehonderd mensen.
Daarvoor moeten onder meer woonunits, kantoor- en beheerfuncties, nutsvoorzieningen, toegangswegen en de inrichting van het terrein worden gerealiseerd.
De bewoners zijn statushouders en asielzoekers met een kansrijke verblijfsaanvraag die nu aan de Meeuwenlaan verblijven. Onder hen zijn veel gezinnen met minderjarige kinderen. Een groot deel van de bewoners gaat inmiddels in Zwolle naar school, werkt, sport of heeft hier andere sociale contacten opgebouwd.
Volgens het college is dat juist een belangrijke reden om voor Voorsterpoort te kiezen: scholen, dagbesteding en bestaande contacten blijven vanaf deze locatie beter bereikbaar.
Voorsterpoort pas 1 juni klaar
Maar de keuze voor Voorsterpoort lost het probleem niet meteen op. De opvang aan de Meeuwenlaan sluit volgens de huidige afspraken op 1 februari 2027. De tijdelijke opvang achter de Woonboulevard kan volgens de huidige planning pas op 1 juni 2027 in gebruik worden genomen.
Daarmee ontstaat een gat van minimaal vier maanden.
Het college erkent in het raadsvoorstel dat de besluitvorming langer heeft geduurd dan eerder voorzien. Voor een zorgvuldig locatieonderzoek en participatietraject was meer tijd nodig. Daardoor kan het locatiebesluit nu later aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Ook de bouw zelf kost tijd. Aanbestedingsprocedures, levertijden en het bouwen in de winter kunnen volgens het college invloed hebben op de planning.
COA wil Meeuwenlaan langer openhouden
Voor die vier maanden liggen inmiddels drie mogelijkheden op tafel.
De bewoners kunnen tijdelijk over Nederland worden verspreid, er kan elders in Zwolle een opvangplek worden gezocht óf de huidige opvang aan de Meeuwenlaan kan langer openblijven.
Die laatste mogelijkheid blijkt bijzonder concreet. Uit de nieuwe stukken blijkt dat het COA het gemeentebestuur recent heeft gevraagd om de Meeuwenlaan langer open te houden.
Dat ligt gevoelig. Met de omgeving zijn juist afspraken gemaakt over het sluiten van de opvang op 1 februari. Bovendien maakt het huidige gebouw deel uit van het gebied rond de Meeuwenlaan dat wordt herontwikkeld voor woningbouw.
De gemeente zegt daarom een balans te zoeken tussen het nakomen van de afspraak met de buurt, de verplichtingen uit de Spreidingswet en het bieden van humane opvang aan mensen die inmiddels hun leven in Zwolle hebben opgebouwd.
Met de klankbordgroep rond de Meeuwenlaan wordt opnieuw gesproken over de voor- en nadelen van verlenging. Medio september organiseert de gemeente bovendien een inloopspreekuur voor bewoners van de Kamperpoort. In oktober wil het college hierover terugkomen bij de gemeenteraad.
De Tippe pas in voorjaar 2028
Ondertussen blijkt ook het definitieve azc in De Tippe later klaar dan eerder werd verwacht.
De voorlopige planning gaat nu uit van opening in het voorjaar van 2028. De tijdelijke opvang op Voorsterpoort moet dus vanaf juni 2027 de periode tot de ingebruikname van De Tippe overbruggen.
Daarbij blijft een risico bestaan dat de tijdelijke opvang nog langer nodig is. Bezwaar- en beroepsprocedures tegen vergunningen voor De Tippe kunnen volgens het college opnieuw vertraging veroorzaken.
School en vrachtverkeer blijven aandachtspunt
Dat Voorsterpoort de voorkeur krijgt, betekent niet dat de locatie zonder problemen is.
Tijdens de participatie werden zorgen geuit over verkeersveiligheid, parkeren, veiligheid en de ligging dicht bij scholen. In het gebied rijdt bovendien veel vrachtverkeer.
Vooral de nabijheid van middelbare school Thorbecke kwam meerdere keren terug. Er waren zorgen over fietsende scholieren, verkeersroutes en mogelijke spanningen tussen jongeren en bewoners van de opvang.
Het college vindt die aandachtspunten echter beter oplosbaar dan de problemen op Hessenpoort. Volgens Zwolle kunnen de knelpunten bij Voorsterpoort met passende beheer- en inrichtingsmaatregelen worden ondervangen.
Stroom blijft risico
Ook de elektriciteitsvoorziening is nog niet vanzelfsprekend. In het raadsvoorstel staat expliciet als risico genoemd dat de benodigde stroomaansluiting niet of niet op tijd kan worden gerealiseerd.
Het COA kijkt daarom naar alternatieven. In de nieuwe stukken worden onder meer batterijen, waterstof en zonnepanelen genoemd. Volgens het college lijken daarmee voldoende mogelijkheden te bestaan om een eventueel gebrek aan een reguliere aansluiting op te vangen.
Tijdens de eerdere participatie werd daar al kritisch over gesproken. Bij de ondernemersbijeenkomst over Hessenpoort kwamen de woorden ‘energiecongestie, geen aansluiting’ op tafel en werd ook de tegenstelling tussen dieselaggregaten en duurzaamheid genoemd.
Dieselaggregaten worden in het nieuwe raadsvoorstel overigens niet als voorkeursoplossing genoemd. Welke combinatie van voorzieningen uiteindelijk nodig is, moet bij de verdere uitwerking blijken.
62 bezoekers bij zes bijeenkomsten
De keuze voor Voorsterpoort is mede gebaseerd op de participatie. De gemeente organiseerde per locatie twee bijeenkomsten voor omwonenden en één bijeenkomst voor omliggende bedrijven en organisaties.
In totaal bezochten 62 mensen de zes bijeenkomsten. Daarnaast kwamen elf reacties binnen via de online vragenlijst en achttien reacties per e-mail.
Onder de mensen die reageerden werd Voorsterpoort over het algemeen als betere optie gezien. Vooral de nabijheid van voorzieningen werd als voordeel genoemd. Bij Hessenpoort leefden meer zorgen over de ligging op een bedrijventerrein, afstand tot voorzieningen, bereikbaarheid en leefbaarheid.
Volgens het college heeft de participatie daarmee aantoonbaar bijgedragen aan het voorstel om Voorsterpoort als voorkeurslocatie aan te wijzen.
Retailplannen lopen vertraging op
De keuze heeft ook gevolgen voor andere plannen met de kavel. Voorsterpoort is namelijk bedoeld voor verdere ontwikkeling als retail-locatie bij de Woonboulevard.
Het college erkent dat de tijdelijke opvang tot vertraging van die ontwikkeling leidt. De financiële gevolgen daarvan worden volgens het raadsvoorstel echter als beperkt beschouwd.
Na afloop van de tijdelijke opvang moet de kavel weer beschikbaar komen voor de oorspronkelijke ontwikkeling.
Nog geen definitief akkoord COA
Opvallend is ook dat er nog geen bestuurlijk akkoord van het COA ligt op de bestuursovereenkomst voor de tijdelijke opvang.
De overeenkomst is inmiddels wel ambtelijk opgesteld door gemeente en COA en door beide organisaties juridisch getoetst. Pas nadat de gemeenteraad heeft ingestemd, wordt de overeenkomst voorgelegd aan het bestuur van het COA.
Het COA heeft de financiële haalbaarheid van beide locaties wel onderzocht en acht zowel Voorsterpoort als Hessenpoort financieel uitvoerbaar.
Raad heeft laatste woord
De gemeenteraad bespreekt het voorstel op 14 september. Naar verwachting volgt op 28 september het definitieve besluit.
Als de raad instemt, beginnen gemeente en COA met de verdere realisatie en het aanvragen van vergunningen. Daarna volgt opnieuw participatie met de omgeving, ditmaal over de concrete inrichting en het beheer van de gekozen locatie.
Daarbij wordt onder meer gesproken over veiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid, voorzieningen, communicatie en contact tussen de opvang en de omgeving. De afspraken moeten uiteindelijk worden vastgelegd in een beheerplan.
