Deze camera’s staan ineens langs de A28 bij Zwolle – maar ze zoeken iets heel anders
Zwolle – Wie over de A28 bij Zwolle rijdt, kan hem moeilijk missen. In de berm bij Hessenpoort staat ineens een forse witte kast met daarboven twee camera’s die strak op het passerende verkeer zijn gericht. Een nieuwe flitser? Een camera voor automobilisten met een telefoon in de hand? Of misschien zelfs een van de nieuwe Focusflitsers? Wie het apparaat ziet, zou het zomaar kunnen denken.
De installatie staat langs de A28 ter hoogte van IKEA en Hotel van der Valk, aan de rijbaan richting Zwolle. De ene camera kijkt schuin naar voren, de andere vanuit een andere hoek naar het verkeer. Onderaan staat een gehavende kast met daarop slechts een summiere aanwijzing: verkeersonderzoek.
Maar automobilisten die hier te hard langsrijden of hun telefoon vasthouden, hoeven voor deze camera’s niet op een envelop van het CJIB te wachten. Rijkswaterstaat blijkt met het opvallende camerasysteem naar heel andere voertuigen te kijken.
Geen Focusflitser langs de A28
Het is dus geen Focusflitser, mobiele flitser of mobiele flitspaal. Ook gaat het niet om een zogenoemde telefoonflitser waarmee wordt gecontroleerd of bestuurders achter het stuur een mobiele telefoon vasthouden.
„Het is een camerasysteem dat onderzoek doet naar het vervoer van gevaarlijke stoffen over ons wegennet”, laat Joyce Rebergen, persvoorlichter van Rijkswaterstaat Oost-Nederland, weten aan RTV Focus.
De camera’s langs de A28 bij Zwolle zijn daarmee niet geïnteresseerd in de snelheid van personenauto’s of hun kenteken. Ze zoeken specifiek naar vrachtwagens die gevaarlijke stoffen vervoeren.
De twee camera’s kijken vanuit verschillende hoeken naar passerend vrachtverkeer. © RTV Focus Zwolle
Oranje borden verraden de lading
Tankwagens met gevaarlijke stoffen zijn voorzien van opvallende oranje borden met cijfers. Op zo’n zogenoemd Kemler-bord staat onder meer een UN-nummer waarmee kan worden vastgesteld welke gevaarlijke stof wordt vervoerd.
Precies naar die borden kijken de camera’s.
„Vandaar dat er één camera naar de voorkant van het verkeer kijkt en eentje naar de zijkant”, legt Rebergen uit. „Daar zitten deze borden namelijk bevestigd. Zo ontstaat er een beeld van de routes van gevaarlijke stoffen.”
Een kenteken wordt daarbij niet vastgelegd. Volgens Rijkswaterstaat worden evenmin bedrijfsgegevens of andere privacygevoelige gegevens geregistreerd.
De camera’s worden gebruikt om het vervoer van gevaarlijke stoffen over de A28 in kaart te brengen. © RTV Focus Zwolle
Geen boetes van deze camera
Wie bij het zien van de installatie aan een flitspaal of snelheidscontrole denkt, kan dus gerust zijn. De camera’s kunnen geen boetes uitdelen. Niet voor snelheid, niet voor telefoongebruik en ook niet voor andere verkeersovertredingen.
Op de kast langs de A28 staat dat het om verkeersonderzoek gaat. © RTV Focus Zwolle
Een tot twee weken langs de snelweg
De tijdelijke camera bij Hessenpoort blijft gemiddeld één tot twee weken staan. Daarna kan de installatie weer worden verplaatst.
Rijkswaterstaat zet dit soort camera’s jaarlijks op ongeveer 55 tot 60 locaties verspreid over Nederland neer. Daarmee wordt het vervoer van gevaarlijke stoffen op het zogenoemde Basisnet in kaart gebracht.
Dat Basisnet bestaat uit honderden wegvakken waarover gevaarlijke stoffen mogen worden vervoerd. Rijkswaterstaat telt ieder jaar ongeveer een vijfde van de relevante trajecten. Zo komt ieder wegvak periodiek opnieuw aan de beurt.
Vrachtverkeer passeert de tijdelijke camera langs de A28 bij Zwolle. © RTV Focus Zwolle
Bijna 29.000 transporten op A28-traject
Dat vervoer is in deze regio allesbehalve marginaal. Uit de meest recente Monitoringsrapportage Basisnet Weg van Rijkswaterstaat blijkt dat op het A28-traject tussen afrit Nieuwleusen en knooppunt Lankhorst de berekende jaarintensiteit in 2025 uitkwam op bijna 29.000 transporten met gevaarlijke stoffen.
Het grootste deel daarvan viel in categorieën voor brandbare vloeistoffen. Daarnaast werden onder meer transporten met brandbare gassen en toxische vloeistoffen geregistreerd.
Het gaat daarbij niet om bijna 29.000 vrachtwagens die tijdens één meetweek letterlijk zijn geteld. Rijkswaterstaat meet gedurende een beperkte periode en rekent de uitkomsten vervolgens om naar een jaarintensiteit.
Ook ligt het betreffende wegvak Nieuwleusen-Lankhorst noordelijker dan de camera die nu bij IKEA Zwolle en de Van der Valk staat. De cijfers zijn daarom niet één op één het aantal transporten dat langs deze specifieke camera rijdt. Ze geven wel een beeld van de omvang van het vervoer van gevaarlijke stoffen over de A28 in de regio Zwolle.
Waarom telt Rijkswaterstaat dit?
Voor wegen die tot het Basisnet behoren zijn risicoplafonds vastgesteld. Die moeten ervoor zorgen dat het vervoer van gevaarlijke stoffen mogelijk blijft, zonder dat de risico’s voor mensen die langs de routes wonen en werken te groot worden.
Met de camerabeelden en tellingen berekent Rijkswaterstaat of het vervoer binnen die grenzen blijft.
Landelijk werden over 2025 op twee onderzochte wegvakken overschrijdingen van een risicoplafond vastgesteld. Die lagen niet bij Zwolle. Rijkswaterstaat ziet tegelijkertijd dat het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg in brede zin afneemt, terwijl het vervoer van LNG op verschillende plaatsen juist toeneemt.
Ook waterstof en ammoniak gevolgd
De tellingen worden inmiddels ook gebruikt om ontwikkelingen rond de energietransitie te volgen. Daarvoor kijkt Rijkswaterstaat specifiek naar de UN-codes van onder meer waterstof, ammoniak, CNG en LNG.
Op de oranje borden van een vrachtwagen is te zien welke stof wordt vervoerd. Het onderste getal is de UN-code; het bovenste getal geeft informatie over het gevaar van de stof.
De mobiele installatie staat tijdelijk langs de A28 bij Zwolle en wordt daarna weer verplaatst. © RTV Focus Zwolle
Beelden worden vernietigd
Ook de camerabeelden zelf blijven niet onbeperkt bestaan. Zodra de resultaten van de telling bekend zijn, worden de opnames volgens Rijkswaterstaat vernietigd.
Voor automobilisten die de opvallende camera’s bij Zwolle passeren verandert er dus niets. Geen snelheidsmeting, geen kentekenregistratie en geen boete. De twee camera’s hebben maar één doel: zichtbaar maken welke gevaarlijke stoffen over de A28 worden vervoerd, hoeveel transporten er zijn en welke routes ze volgen.
