Berkum voelt zich niet gehoord over 3.000 woningen en begint eigen raadpleging; gemeente betaalt mee

Zwolle – Berkum trekt zelf de wijk in om inwoners te vragen hoe zij aankijken tegen de komst van mogelijk duizenden woningen naast het dorp. Wijkvereniging Berkum vindt dat er binnen het gemeentelijke participatieproces te weinig tijd is om de achterban goed te raadplegen en begint daarom met ‘De Stem van Berkum’. Opvallend: de gemeente Zwolle wil maximaal 5.000 euro bijdragen aan die eigen inwonersraadpleging.

De aanleiding is de ontwikkeling van Vechtrand aan de noordoostkant van Zwolle. Vooral Vechtpoort I raakt Berkum direct. Voor dit gebied wordt rekening gehouden met een bandbreedte van 1.500 tot 3.000 woningen.

Wijkvereniging Berkum schrijft dat de komst van ongeveer drieduizend woningen naast het dorp een ingrijpende verandering betekent. De vereniging is niet tegen de komst van Vechtrand, maar wil dat inwoners breder worden betrokken bij de keuzes die nog moeten worden gemaakt.

‘Teleurstelling’

Dat de wijkvereniging nu een eigen raadpleging begint, komt niet uit de lucht vallen. In stukken over het participatieproces gebruikt het bestuur van Wijkvereniging Berkum het woord ‘teleurstelling’ om het gevoel over het proces samen te vatten.

Volgens de vereniging wordt er te veel tijdsdruk opgelegd. Daardoor zou een zorgvuldige terugkoppeling met de grootste groep betrokkenen, de bewoners van Berkum, niet mogelijk zijn.

Participatie? Waar ligt de grens

Ook plaatst de wijkvereniging vraagtekens bij de verschillende rollen van de gemeente. Die is volgens het bestuur initiatiefnemer, deelnemer, belanghebbende, organisator, verslaglegger én uiteindelijk betrokken bij de besluitvorming. Voor meebeslissen door bewoners is volgens de wijkvereniging geen mogelijkheid.

De gemeente erkent in haar reactie dat inwoners tijd nodig hebben om met hun achterban te overleggen, maar wijst tegelijkertijd op de planning van het project. Ook maakt Zwolle duidelijk waar de grens ligt: de regie over het gebiedsproces blijft bij de gemeente en de uiteindelijke besluitvorming ligt bij college en gemeenteraad.

Wel heeft de gemeente besloten voor het vervolg een onafhankelijke facilitator of procesbegeleider aan te stellen.

Hele dorp aan het woord

Met De Stem van Berkum wil de wijkvereniging een veel bredere groep inwoners en ondernemers bereiken dan alleen de mensen die al aan gemeentelijke overleggen deelnemen.

Daarbij gaat het onder meer over verkeer en veiligheid, leefbaarheid en het dorpse karakter van Berkum, groen en water, voorzieningen en de positie van lokale ondernemers.

De raadpleging bestaat uit een online traject en bijeenkomsten in de wijk. Het hoogtepunt wordt het Berkumberaad op 6 en 7 november. Tijdens die twee dagen worden de opbrengsten uit de raadpleging besproken en gewogen.

Begin december wil de wijkvereniging een rapport met aanbevelingen aanbieden aan de gemeente. De bedoeling is dat ook de gemeenteraad de uitkomsten kan gebruiken bij de verdere besluitvorming over Vechtrand.

Vechtpoort ligt direct ten oosten van Berkum, aan de andere kant van Tussen de Verlaten – Foto © RTV Focus Zwolle

Gemeente betaalt maximaal 5.000 euro

Het hele traject van De Stem van Berkum heeft volgens de begroting van de wijkvereniging een omvang van 28.750 euro. Vrijwilligers uit de wijk steken er naar schatting zeshonderd uur in. De Vrienden van Berkum hebben 1.500 euro toegezegd en nemen daarnaast voor ongeveer 2.500 euro de zaalhuur en catering voor hun rekening.

Bij het Oranje Fonds is een bedrag van 16.300 euro aangevraagd. Aan de gemeente Zwolle vroeg de wijkvereniging 5.000 euro.

Het college is bereid dat bedrag beschikbaar te stellen. Het geld komt uit het wijkbudget en het budget voor Vechtrand.

Gemeente stelt voorwaarden

Daar zitten wel voorwaarden aan. De gemeente wil voorkomen dat De Stem van Berkum en het officiële participatieproces twee volledig losstaande trajecten worden. Er moeten daarom afspraken worden gemaakt over onder meer de onderwerpen en vragen, de planning, communicatie en de manier waarop de resultaten worden vastgelegd en meegenomen in het gemeentelijke participatiejournaal.

Waar komen die duizenden woningen?

Vechtrand is groter dan alleen het gebied direct naast Berkum. Het ontwikkelgebied bestaat uit verschillende delen. Voor Berkum is vooral Vechtpoort I van belang.

Ligging van Vechtpoort I en Vechtpoort II ten opzichte van Berkum en Herfte.

Voor Vechtpoort I wordt uitgegaan van een mogelijke bandbreedte van 1.500 tot 3.000 woningen. Dat betekent niet dat al vaststaat dat er daadwerkelijk 3.000 huizen worden gebouwd.

Ook de precieze ligging van de woningen, de inrichting van het gebied, bouwhoogtes en de uiteindelijke verkeersontsluiting moeten nog verder worden uitgewerkt.

Dat gebeurt in de volgende fase, waarin de gebiedsvisie voor Vechtrand wordt opgesteld.

Het gebied tussen Herfte en Berkum maakt deel uit van Vechtpoort – Foto © RTV Focus Zwolle

Groen, water en verkeer

Bij die uitwerking gaat het niet alleen over huizen. Het gebied rond Berkum, de Vecht en Herfte kent belangrijke landschappelijke, natuurlijke en waterkundige waarden.

Natura 2000-gebied achter Vechtpoort I en Berkum – Foto © RTV Focus Zwolle

Ook verkeer wordt een belangrijk onderwerp. Duizenden extra woningen betekenen veel extra verkeersbewegingen. Hoe Vechtpoort I uiteindelijk wordt ontsloten en wat de gevolgen worden voor Berkum en omliggende wegen, behoort tot de onderwerpen die verder moeten worden onderzocht.

Juist over dit soort keuzes wil de wijkvereniging inwoners nu zelf uitgebreid aan het woord laten.

Ook het gebied rond de Maatgravenweg maakt deel uit van Vechtpoort – Foto © RTV Focus Zwolle

Te laat voor startnotitie, niet voor gebiedsvisie

De timing is daarbij belangrijk. De resultaten van De Stem van Berkum komen te laat om nog te worden betrokken bij de besluitvorming over de startnotitie.

Maar daarmee is de invloed van de wijk volgens de gemeente niet voorbij. De resultaten kunnen wel worden meegenomen bij het maken van de gebiedsvisie. Daarin worden onder meer de gebiedswaarden, verschillende gebiedsvarianten en uiteindelijk de keuzes voor een conceptgebiedsvisie verder uitgewerkt.

Precies daar wil Wijkvereniging Berkum met haar eigen onderzoek tussen komen: voordat de plannen voor de duizenden woningen naast het dorp veel concreter worden.