Overijssel wil afschot verwilderde katten weer mogelijk maken, Zwols dierenasiel fel tegen: ‘Een kogel maakt geen onderscheid’

Zwolle – Een kat die ‘s avonds door een weiland struint: een verwilderde kat of gewoon iemands huisdier? Die vraag wordt ineens belangrijk in Overijssel. De provincie wil het afschieten van verwilderde katten na jaren mogelijk weer toestaan om kwetsbare weidevogels te beschermen. Dierenasiel Zwolle komt daar fel tegen in verzet. „Een kogel maakt geen onderscheid tussen een verwilderde kat en iemands weggelopen huisdier.”

De discussie speelt tegen de achtergrond van de zorgen over weide- en akkervogels. Gedeputeerde Staten presenteerden dit voorjaar zes keuzes waarmee de provincie de leefgebieden van deze vogels beter wil beschermen. Eén daarvan is het versterken van het zogenoemde predatiebeheer.

Kat weer in beeld

Daarbij kijkt de provincie niet alleen naar bekende predatoren zoals de vos. Gedeputeerde Staten schrijven dat ze ook „een provinciale toestemming voor het beheren van verwilderde katten” mogelijk willen maken. Friesland kent zo’n toestemming al langer.

In Overijssel zou daarvoor mogelijk een vrijstelling in de Omgevingsverordening kunnen worden opgenomen. Dat is belangrijk, want zo’n wijziging kan niet zomaar door het provinciebestuur worden doorgevoerd. Provinciale Staten moeten daarover besluiten.

Er is dus nog géén besluit genomen dat verwilderde katten in Overijssel weer mogen worden afgeschoten. De provincie werkt de plannen dit jaar verder uit met onder meer gemeenten, natuurorganisaties, de Faunabeheereenheid Overijssel, agrarische organisaties en collectieven voor agrarisch natuurbeheer. Het is de bedoeling dat het totale pakket in 2027 als beleid wordt vastgesteld.

De provincie Overijssel benadrukt dat er geen besluit is genomen over het afschieten van verwilderde katten. Volgens de provincie wordt onderzocht welke vormen van beheer mogelijk zijn. „Met beheer wordt niet automatisch afschot bedoeld”, laat de provincie weten. Het moet nog worden uitgewerkt welke maatregelen geschikt zijn, wat juridisch mogelijk is en hoe een eventuele aanpak eruit kan zien.

Dierenasiel Zwolle: niet doen

Bij Dierenasiel Zwolle zien ze niets in de terugkeer van afschot. Het asiel kwam deze week met een opvallend persbericht na een speciale adoptieavond. Twintig kittens vonden daar een nieuw thuis. Geen enkele volwassen kat werd die avond geadopteerd.

Twintig kittens vonden tijdens een speciale adoptieavond een nieuw thuis. Foto: Dierenasiel Zwolle

Het asiel trekt vervolgens de lijn van de opvang door naar de discussie die bij de provincie speelt. Katten die buiten rondlopen en voor een verwilderde kat worden aangezien, hoeven volgens het asiel helemaal geen dieren zonder eigenaar te zijn.

Dierenasiel Zwolle verwijst daarbij naar onderzoek in Utrecht. Daaruit blijkt volgens berichtgeving over de proef dat een groot deel van de gevangen katten uiteindelijk gewoon een eigenaar bleek te hebben.

„Precies het soort kat dat bij het asiel binnenkomt: verdwaald, verweesd of tijdelijk op zichzelf aangewezen, maar met alle recht op een tweede kans voor een nieuw thuis”, aldus het asiel.

En dan volgt de scherpste boodschap: „Een kogel maakt daarin geen onderscheid tussen een verwilderde kat en iemands weggelopen huisdier.”

Zwolle koos vorig jaar juist voor vangen en steriliseren

Opvallend is dat in Zwolle zelf al langer juist voor een andere aanpak wordt gepleit. RTV Focus schreef vorig jaar over de zogenoemde zwerfkittenexplosie in de stad. De gemeenteraad riep het college toen op om samen met dierenwelzijnsorganisaties werk te maken van een structurele aanpak met vangkooien, sterilisatie en castratie.

Aanleiding waren de vele zwerfkatten en kittens die uiteindelijk bij het Zwolse dierenasiel terechtkomen. Het idee achter die aanpak is dat katten niet worden gedood, maar gevangen en geneutraliseerd, waarna ze met nazorg kunnen worden teruggeplaatst.

Dezelfde Mini Jurjens, die destijds bij de gemeenteraad pleitte voor structurele neutralisatieacties, sprak in juni van dit jaar ook in bij Provinciale Staten tegen het mogelijk maken van afschot.

Vangen in plaats van schieten

Dierenasiel Zwolle wil dat voor de TNRC-methode wordt gekozen. Daarbij worden katten gevangen, gecastreerd of gesteriliseerd, gechipt en geregistreerd en vervolgens teruggeplaatst of bij een eigenaar ondergebracht.

Een kitten in de opvang van Dierenasiel Zwolle. Het asiel pleit voor vangen, neutraliseren en herplaatsen. Foto: Dierenasiel Zwolle

Het asiel past deze aanpak zelf al toe en ziet daarin een diervriendelijker middel om de kattenpopulatie terug te dringen.

„Elke kat die wij vangen, chippen en herplaatsen, bewijst dat het anders kan”, stelt Dierenasiel Zwolle. „Afschieten is geen beleid, het is een noodgreep. Er ligt een bewezen, diervriendelijk alternatief klaar, dat moeten we gebruiken, ook buiten de deuren van ons asiel.”

Ook kritiek richting provincie

Het dierenasiel staat niet alleen in zijn kritiek. In juni werd bij Provinciale Staten al ingesproken over het onderwerp. Daarbij werd onder meer gewaarschuwd dat op afstand moeilijk is vast te stellen of een rondlopende kat daadwerkelijk verwilderd is of bijvoorbeeld een huisdier dat ver van huis is geraakt.

Ook deze maand kwam er nieuwe kritiek binnen bij het provinciehuis. De Kennisgroep Lokale Governance stuurde op 10 augustus een signaleringsnotitie naar de provincie over het voorgenomen beleid rond buiten levende katten.

De organisatie vraagt zich onder meer af of een ingrijpende maatregel als afschot voldoende wordt onderbouwd met actuele gegevens over het aantal daadwerkelijk verwilderde katten. Ook moet volgens de kennisgroep worden gekeken naar minder ingrijpende alternatieven en naar de vraag of in het veld betrouwbaar kan worden bepaald welke katten wel en niet onder de regeling vallen.

Dierenasiel Zwolle waarschuwt dat niet iedere buiten rondlopende kat daadwerkelijk verwilderd is. Foto: Dierenasiel Zwolle

Beslissing volgt later

Voorlopig verandert er voor kattenbezitters dus niets. De provincie heeft geen besluit genomen om verwilderde katten af te schieten. Eerst moet duidelijk worden hoe het predatiebeheer precies wordt uitgewerkt en welke maatregelen daarbij geschikt en juridisch mogelijk zijn.

Als voor het uiteindelijke beheer van verwilderde katten een aanpassing van de Omgevingsverordening nodig is, zijn Provinciale Staten aan zet. De provincie mikt erop het pakket in 2027 als beleid vast te stellen.

Dierenasiel Zwolle probeert ondertussen de politieke discussie een andere kant op te krijgen. Het asiel roept mensen op de petitie ‘Stop het doodschieten van katten’ te ondertekenen.

En terwijl die discussie in het provinciehuis verdergaat, zit het asiel nog met een veel directer kattenprobleem: de twintig kittens van de adoptieavond vonden allemaal een thuis, maar voor de volwassen katten meldde zich die avond niemand.