Cees uit Urk schrikt van Deense rekening op portfestival Zwolle: „Don’t worry!”
Zwolle – „Don’t worry, it’s Danish crowns. For you it’s less!” Cees uit Urk kijkt even vreemd op als een Deense wijnverkoper hem op zijn telefoon laat zien hoeveel zijn doosje port kost. Gelukkig blijkt het bedrag in Deense kronen te staan. En Cees krijgt nog een verrassing: een witte hoed cadeau, die hij meteen opzet. Het is een van de vrolijke momenten op het Portwijnfestival, dat zaterdag de Grote Kerk in Zwolle omtoverde tot een ontmoetingsplek voor honderden wijnliefhebbers. De avondsessie was met meer dan 700 bezoekers volledig uitverkocht.
Onder de enorme kroonluchters van het Academiehuis Grote Kerk klinken zaterdagmiddag geen orgelklanken maar het geroezemoes van bezoekers die glazen port met elkaar vergelijken. Overal staan flessen uitgestald. Van jonge witte port tot bijzondere exemplaren die tientallen jaren in houten vaten hebben gerijpt.
Achter de stands vertellen wijnproducenten en handelaren enthousiast over hun wijnen. Er wordt geroken, geproefd en gediscussieerd. Want smaakt een port van dertig jaar oud nu echt zoveel beter dan eentje van tien jaar?
De middag is traditioneel de rustigere sessie. Maar ook dan is het al gezellig druk in de monumentale kerk. Voor de avond zijn alle kaarten verkocht. Meer dan 700 liefhebbers hebben dan een plek bemachtigd.
Van bierdrinker tot portliefhebber
Tussen de bezoekers lopen Cees en zijn vrouw uit Urk. Ze hebben het festivalbezoek cadeau gekregen van hun kinderen. En dat blijkt een schot in de roos.
„Ik dronk vroeger altijd bier”, vertelt Cees. „En dan denk ik: ik moet ook eens wat anders proberen. Want altijd dat bier is ook maar bier, weet je.”
De Urker ontdekte de charme van port en bezocht tijdens een reis door Portugal zelfs het beroemde porthuis Sandeman in Porto. Dat wijnhuis bestaat al sinds 1790 en is wereldwijd bekend van de geheimzinnige man met zwarte cape en hoed op het etiket.
Ook in Zwolle is Cees geen onbekende in de portwereld. Samen met zijn vrouw bezocht hij al meerdere keren een proeverij bij het Zwols Porthuis. Vooral de combinatie met een stukje chocolade kan hij waarderen.
Een echte kenner wil hij zichzelf overigens niet noemen. En de duurste fles is lang niet altijd zijn favoriet.
„Ik proef wel verschil tussen tien en twintig jaar. Maar ik heb ook al dertig jaar gehad en dan denk ik: wat is de meerwaarde daarvan?”
„Don’t worry, it’s Danish crowns!”
Bij de stand van het Deens-Portugese wijnhuis Casa de Kristina staan twee mannen met opvallende witte hoeden. Een van hen is eigenaar Kaj Kirkegaard, die persoonlijk naar Zwolle is gekomen om zijn portwijnen te presenteren.
Cees besluit er een doosje port te kopen. Wanneer een van de verkopers hem het bedrag op zijn telefoon laat zien, lijkt de rekening behoorlijk hoog uit te vallen.
Maar de Deen stelt hem lachend gerust: „Don’t worry, it’s Danish crowns. For you it’s less!”
Het bedrag staat in Deense kronen, niet in euro’s. Dat scheelt een slok op een borrel.
En dan volgt nog een verrassing. De verkopers geven Cees spontaan een witte hoed met het opschrift Casa de Kristina Port Wine cadeau. Hij zet hem meteen op. Even later poseert hij samen met zijn vrouw met de nieuwe aanwinst én het doosje port.
Port die veertig jaar oud is
Achter de opvallende hoeden schuilt een bijzonder wijnbedrijf. Kaj Kirkegaard richtte Casa de Kristina in 2010 op en begon in 2021 met het ontwikkelen van eigen portwijnen.
Hij bezit geen eigen wijngaarden, maar werkt samen met kleine Portugese wijnboerderijen. Zelf selecteert hij de vaten en stelt hij de verschillende blends samen.
Aan de stand zijn onder meer tawny ports te vinden van tien, twintig, dertig en zelfs veertig jaar oud. Die lange rijping geeft de wijn zijn karakteristieke smaken van onder andere noten, karamel en gedroogd fruit.
En goedkoop is zo’n oude port niet altijd. Voor een fles veertig jaar oude tawny van Casa de Kristina staat in het assortiment een prijs van 125 euro.
Portugese wijnmaker wil graag wat kouder weer
Ook Portugese wijnhuizen hebben hun weg naar Zwolle gevonden. Een daarvan is Poças, een familiebedrijf dat in 1918 werd opgericht en inmiddels door de vierde generatie wordt geleid.
Een vertegenwoordiger van het wijnhuis vertelt wat er allemaal komt kijken bij het maken van een goede port. Goede grond, goede druiven en mensen die hun vak verstaan, zijn volgens hem onmisbaar.
Maar zelfs met al die kennis blijft één factor onvoorspelbaar: het weer.
Hij vertelt over een uitzonderlijk goed wijnjaar, waarin de omstandigheden tijdens alle seizoenen gunstig waren. Van de winter tot de herfst vielen de temperaturen precies goed uit voor de ontwikkeling van de druiven.
Ook 2026 noemt hij een goed jaar. Toch zou hij inmiddels graag wat lagere temperaturen zien. Half oktober is het in Portugal volgens hem nog rond de twintig graden.
„We hebben nu kou nodig”, zegt de Portugees.
Een vertegenwoordiger van het Portugese familiebedrijf Poças vertelt over portwijn en de invloed van het weer op de druivenoogst. © RTV Focus Zwolle
Proeven onder de kroonluchters
Ondertussen blijft het proeven doorgaan. Bezoekers vergelijken hun glazen, stellen vragen aan de producenten en nemen hier en daar een fles mee naar huis.
De oude houten preekstoel, de hoge ramen en de enorme kroonluchters vormen een bijzonder decor voor de tientallen stands en uitgestalde portwijnen.
Zondag komt de port op tafel in Urk
Terwijl de bezoekers onder de kroonluchters nog volop proeven en vergelijken, heeft Cees zijn keuze al gemaakt.
Zijn doosje port gaat mee naar Urk, waar na de kerkdienst op zondag gezamenlijk koffie wordt gedronken en gegeten. Dan komt ook het glaasje port op tafel.
En thuis zijn ze nieuwsgierig, vertelt hij. De mensen weten dat Cees en zijn vrouw naar Zwolle zijn geweest en zijn benieuwd wat ze van het festival zullen meenemen.
Dat wordt dus een doosje port van Casa de Kristina. En die witte hoed? Die heeft Cees alvast opgezet.
Zo krijgt het Portwijnfestival in Zwolle zondag in Urk nog een gezellig vervolg.
