Opvang voor 300 mensen komt pal naast Thorbecke: school vreest dat ouders afhaken
Zwolle – Pal naast de Thorbecke Scholengemeenschap aan de Russenweg moet een tijdelijke opvang voor ongeveer 300 vluchtelingen en statushouders komen. De school vreest dat ouders daardoor voor een andere school kiezen. Een verdere daling van het leerlingenaantal kan volgens directeur Mathieu van Tienhoven gevolgen hebben voor het onderwijsaanbod, het personeel en uiteindelijk de toekomst van het vmbo en praktijkonderwijs op deze locatie.
Thorbecke zegt niet tegen de opvang van vluchtelingen te zijn. De school wil de toekomstige bewoners juist met respect en een open houding ontvangen. Onder de eigen leerlingen bevinden zich bovendien jongeren die zelf weten wat het betekent om huis en land te moeten verlaten.
Toch maakt de school zich grote zorgen over de keuze voor Voorsterpoort. De tijdelijke woonomgeving moet direct naast een school met vmbo- en praktijkonderwijsleerlingen verrijzen. Een deel van die jongeren is volgens de directeur kwetsbaar en beïnvloedbaar.
“Dat hoeft niet automatisch tot problemen te leiden, maar er is wel degelijk gerichte aandacht nodig om problemen te voorkomen”, hield Van Tienhoven de gemeenteraad maandagavond voor.
Vrees dat ouders afhaken
De school maakt zich vooral zorgen over de beeldvorming. Ouders baseren hun schoolkeuze volgens Van Tienhoven niet alleen op feiten, maar ook op het gevoel dat zij hebben bij een school en de omgeving daarvan.
De komst van een grootschalige opvang direct naast Thorbecke kan daardoor gevolgen hebben voor het veiligheidsgevoel en het aantal nieuwe leerlingaanmeldingen.
“Een verdere daling van het leerlingenaantal kan gevolgen hebben voor de breedte van ons onderwijsaanbod, de personele bezetting en uiteindelijk de toekomstbestendigheid van het vmbo en praktijkonderwijs op deze locatie.”
Thorbecke wil daarom dat de gemeente vooraf vastlegt welke ondersteuning de school krijgt wanneer het aantal aanmeldingen na de komst van de opvang aantoonbaar terugloopt. Ook vraagt de school om een nulmeting, zodat de ontwikkeling van de veiligheid, het welzijn van leerlingen en de leerlingaanmeldingen kan worden gevolgd.
Leerlingen tussen het vrachtverkeer
Voorsterpoort is een gebied met veel bedrijven en vrachtverkeer. Daar komen straks honderden bewoners bij die lopend of op de fiets naar school, werk, winkels en andere voorzieningen gaan.
Thorbecke vraagt daarom om veilige en waar mogelijk gescheiden verkeers- en looproutes. Ook wil de school concrete afspraken over toezicht, beveiliging en bereikbaarheid buiten kantooruren.
Verder vraagt Van Tienhoven aandacht voor de contacten tussen bewoners en leerlingen, mogelijke beïnvloeding van kwetsbare jongeren, de rol van sociale media en een gezamenlijke aanpak wanneer zich een incident voordoet.
De VVD drong tijdens het debat eveneens aan op blijvende investeringen in de verkeersveiligheid. Wethouder Arjan Spaans zei dat de verkeersstromen en noodzakelijke maatregelen nog in kaart worden gebracht. Als daarvoor investeringen nodig zijn, worden die volgens hem meegenomen.
School naar eigen zeggen nauwelijks betrokken
Volgens Van Tienhoven heeft vooraf geen inhoudelijk overleg plaatsgevonden met de school of het schoolbestuur. Kort voordat het plan openbaar werd, belde wethouder Spaans hem over de mogelijke opvanglocatie.
De directeur had zijn zorgen ook tijdens een bijeenkomst voor de zomer naar voren gebracht. Daarna hoorde hij volgens eigen zeggen niets meer over de manier waarop die aandachtspunten in het plan werden verwerkt.
“Informeren is iets anders dan ons tijdig betrekken bij een besluit dat grote gevolgen kan hebben voor onze leerlingen, medewerkers en de toekomst van de school.”
Thorbecke wil vanaf nu structureel betrokken worden bij de inrichting en het beheer van de opvang. Ook vraagt de school de gemeente om geld vrij te maken voor eventueel extra toezicht, communicatie en andere maatregelen.
Wethouder Spaans beloofde dat er vervolggesprekken met de school komen en dat de zorgen worden meegenomen in het beheerplan. Een concrete toezegging over ondersteuning wanneer het leerlingenaantal terugloopt, deed hij niet.
Eigenaar woonboulevard hoorde plan via de media
Thorbecke is niet de enige direct belanghebbende die zich onvoldoende betrokken voelt. Euro V Zwolle, eigenaar van vastgoed bij de woonboulevard, schreef de gemeenteraad dat het bedrijf via berichtgeving in De Stentor kennisnam van het opvangplan.
Volgens het bedrijf was tot dan toe geen contact opgenomen, terwijl het wel plannen heeft voor uitbreiding van de woonboulevard. Die plannen zijn volgens de eigenaar nog altijd actueel en niet stilgelegd.
Het bestemmingsplan voor detailhandel op de betreffende locatie werd na een juridische procedure in januari 2026 definitief. Voor een tijdelijke opvang moet van die bestemming worden afgeweken.
De eigenaar wil daarom weten wat de komst van de opvang betekent voor de toekomstige beschikbaarheid van het terrein en de uitbreiding van de woonboulevard. Ook bestaan vragen over de elektriciteitsvoorziening. Door netcongestie is een reguliere aansluiting niet vanzelfsprekend.
Een gat van vier maanden
Achter alle zorgen ligt een ingewikkelde planning. De overeenkomst voor de regionale opvanglocatie aan de Meeuwenlaan loopt op 1 februari 2027 af. De bedoeling was dat een groot deel van de bewoners daarna naar het nieuwe azc in De Tippe zou gaan, maar die locatie opent waarschijnlijk pas in het voorjaar van 2028.
Daarom is een tijdelijke tussenlocatie nodig. Uit een verkenning kwamen Voorsterpoort en Hessenpoort naar voren. Het college geeft de voorkeur aan Voorsterpoort en wil Hessenpoort achter de hand houden wanneer de eerste locatie alsnog afvalt.
Maar ook Voorsterpoort is niet op tijd klaar. Het COA verwacht de locatie in het gunstigste geval op 1 juni 2027 te kunnen openen. Daardoor ontstaat tussen 1 februari en 1 juni een gat van vier maanden.
Het COA heeft de gemeente formeel gevraagd de opvang aan de Meeuwenlaan langer open te houden. Volgens de organisatie hebben de bewoners inmiddels een leven in Zwolle opgebouwd. Kinderen gaan hier naar school, volwassenen werken in de stad en veel bewoners hebben een sociaal netwerk.
Het college wil in oktober duidelijkheid geven over de oplossing voor die tussenliggende maanden.
Ontwikkelaar wil vanaf juni gaan slopen
De ruimte om de Meeuwenlaan langer open te houden is beperkt. Wethouder Spaans vertelde tijdens het debat dat de ontwikkelaar vanaf juni de nutsvoorzieningen van het gebouw wil afsluiten en met de sloop wil beginnen.
Volgens de wethouder is dat een „tamelijk harde deadline”. De gemeente onderzoekt nog of er enkele weken speling mogelijk is. De opvang tot de opening van De Tippe in 2028 aan de Meeuwenlaan houden, lijkt daardoor uitgesloten.
Een verlenging tot juni zou betekenen dat de gemeente terugkomt op een eerdere belofte aan de Kamperpoort. Inwoners van de wijk kregen toegezegd dat de opvang uiterlijk op 1 februari 2027 zou sluiten.
Verschillende fracties worstelen daarom met de vraag welk belang het zwaarst moet wegen: de afspraak met de buurt of het voorkomen dat de huidige bewoners opnieuw tijdelijk moeten verhuizen.
‘Niemand heeft het mij gevraagd’
Wat zo’n verhuizing met bewoners doet, werd tijdens de vergadering duidelijk door de inspraak van Amir. Voordat hij in Zwolle terechtkwam, verhuisde hij van Ter Apel naar Assen, daarna naar Zoetermeer en vervolgens opnieuw naar Ter Apel.
Aan de Meeuwenlaan dacht hij eindelijk een plek te hebben gevonden waar hij langer kon blijven. Hij vond werk, doet vrijwilligerswerk, sport in Zwolle en bouwde een sociaal leven op.
Nu weet Amir niet waar hij na de sluiting terechtkomt, met hoeveel mensen hij een kamer moet delen en of hij zijn werk en contacten in Zwolle kan behouden. Zelf was hij niet rechtstreeks over de naderende verhuizing geïnformeerd. Hij hoorde erover via een collega.
“Wij zijn 300 mensen en iedereen heeft zijn eigen verhaal. Iedere keer verhuizen is echt moeilijk.”
Wethouder Spaans erkende dat ook de wensen en zorgen van de bewoners zelf beter in kaart moeten worden gebracht. De gemeente gaat daarover met het COA in gesprek. Het COA is verantwoordelijk voor de locatie, maar volgens de wethouder moeten gemeente en opvangorganisatie hierin gezamenlijk optrekken.
Hessenpoort nog verder van de stad
Hoewel Voorsterpoort veel kritiek krijgt, wordt de andere onderzochte locatie door verschillende partijen nog minder geschikt gevonden. Hessenpoort ligt ver van scholen, winkels en andere voorzieningen.
De dichtstbijzijnde supermarkt ligt op ongeveer drie kilometer afstand en de bushalte op circa 750 meter. Voor kinderen zou waarschijnlijk dagelijks een pendelbus naar school nodig zijn. Op het terrein zijn bovendien nog geen reguliere elektriciteitsaansluiting, water en riolering beschikbaar.
Mogelijk zijn aggregaten en een tijdelijke bovengrondse riolering nodig. Dat kan weer gevolgen hebben voor geluid, uitstoot en stikstof.
Volt wilde Hessenpoort daarom niet als automatische terugvaloptie aanwijzen. Wethouder Spaans beloofde dat de gemeenteraad wordt geïnformeerd wanneer Voorsterpoort door onoverkomelijke problemen afvalt. Het college zal niet onverwacht van locatie wisselen.
Geen structurele overlast vastgesteld
Tijdens het debat ontstond ook discussie over mogelijke overlast rond de huidige opvang aan de Meeuwenlaan. Swollwacht zegt van omwonenden signalen te krijgen dat er geregeld politieauto’s en ambulances bij de opvang staan, terwijl incidenten niet altijd zouden worden geregistreerd.
Andere fracties verweten Swollwacht dat hiermee zonder cijfers een suggestief beeld werd neergezet.
Wethouder Spaans verklaarde dat politie, gemeente en COA niet beschikken over informatie die wijst op structurele of grote incidentele veiligheidsproblemen. Hij benadrukte wel dat inwoners gebeurtenissen moeten melden. Wat niet wordt gemeld, kan volgens hem ook niet worden geregistreerd, onderzocht of opgevolgd.
Banen bij bedrijven in de buurt
De VVD ziet ook kansen op Voorsterpoort. In de omgeving bevinden zich grote werkgevers, waaronder Scania. Volgens de partij heeft het bedrijf vacatures waarvoor geen opleiding nodig is en kandidaten met Engels als voertaal aan de slag kunnen.
De wethouder wil daarom in het beheerplan laten onderzoeken welke mogelijkheden bedrijven in de directe omgeving bieden voor werk en participatie. Hij wil daar vooraf nog geen concrete aantallen of doelstellingen aan verbinden.
Voorsterpoort blijft volgens het college nadrukkelijk een tijdelijke locatie. Wanneer De Tippe gereed is en de bewoners zijn verhuisd, moet het COA de woonunits verwijderen. De grond blijft bestemd voor economische ontwikkeling en uitbreiding van de woonboulevard.
Wie beslist er eigenlijk?
Aan het einde van het debat ontstond verwarring over de formele rol van de gemeenteraad. In eerdere schriftelijke antwoorden stelt het college nadrukkelijk dat de raad uiteindelijk beslist of een locatie wordt aangewezen.
Swollwacht wees er echter op dat de tijdelijke afwijking van het omgevingsplan, de benodigde buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA), een bevoegdheid van het college is. Ook heeft het college de bestuursovereenkomst al vastgesteld, al is die nog niet ondertekend.
Spaans zei dat de locatiekeuze vanwege de maatschappelijke gevoeligheid aan de gemeenteraad is voorgelegd. Hij kon tijdens de vergadering niet volledig uiteenzetten welke formele juridische bevoegdheid de raad precies heeft en beloofde daar schriftelijk op terug te komen.
Besluit volgt later
De gemeenteraad neemt op maandag 28 september een besluit over het aanwijzen van Voorsterpoort en het behouden van Hessenpoort als terugvaloptie. Over de oplossing voor de vier maanden tussen de sluiting van de Meeuwenlaan en de opening van Voorsterpoort wil het college in oktober terugkomen.
Ondertussen tikt de klok door voor de gemeenten en de betrokken partijen. De Kamperpoort wacht op het nakomen van een belofte, Thorbecke wil garanties voor zijn leerlingen, de eigenaar van de woonboulevard wil duidelijkheid over de grond en plannen en ongeveer 300 bewoners weten nog niet waar zij na 1 februari wonen.
